Bünyan ve Çevresinin Jeoloji ve Jeomerfolojisine Kısa Bir Bakış (2) Prof.Dr.Reşat İZBIRAK

Taraçalar, Bünyan'ın doğusunda Beşpınar yakınlarına ve batısında alçı ocaklarına kadar uzanır. Bunlar bazı yerlerde Sarımsaklı Suyunun sol kıyısında tek sekiler halindedir. Bazı yerlerde iki hatta üç basamak teşkil ederler. Bu taraçaların çoğunda bugün en yeni jeoloji devirlerinde zaman zaman vukua gelmiş olan yükselme ve dinlenme anlarını ifade ederler.

Bünyan'la onun güneydoğusundaki Gölyeri çukur düzlüğünü birleştiren derin bir vadi vardır ki buna halk "Boğaz" adını verir. Boğaz, 8 km. uzunluğunda deniz yüzünde 1480 m. yükseklikte dar ve derin bir oluk durumunu gösterir. Bu oluğun içinde bugün Bük'ün Suyu cılız gövdesiyle akar. Yerine göre 100 m. kadar genişlik gösteren bu boğazın Bünyan için önemi büyüktür. Çünkü, kasabayı Pınarbaşı ve Kayseri'ye bağlayan işlek şose buradan geçer. İşte bu boğaz, Koramaz Dağlarıyla Eğriyıl Tepeleri neojen sonunda şiddetle yükselirken, Bük'ün Suyu tarafından bir testerenin kestiği gibi kesilmiş ve burada bir yarım vadi meydana gelmiştir.

Bünyan ile Gergeme arasında ve daha batıda Sarımsaklı Suyu, yine aynı şekilde meydana gelmiş olan yarma vadiler içinden geçer. Yalnız buradaki yarma vadiler, Boğazlar yarma vadisinden daha küçüktür.

Bünyan'ın güneyinde uzanan Devetaşı ve Kaya Arası Vadileri gerçekten görülmeye değer... Bunlar derin ve pek de geniş olmayan vadilerdir ki, tabanları Erciyes Dağının yanar dağ mahsulleri olan antezitler, volkan tüfleri ve breşli tüflerle doludur. Öyle ki, bu olukların içinden Bünyan'a doğru bu lavlar, sanki bir su gibi akmış haldedirler. Bu lav akıntısı ve tüfleri, Bünyan'ın güneyinde Üçtepeler'i meydana getiren iri çakılların üstünde ve Akkaya ile Çardakkaya'da bugün parçalanmış örtüler halinde buluyoruz. Düzgün tabakalı olarak uzanan bu taşlar kasabanın güneyindeki masa vari düzlüğü meydana getiriyor. Bu düzlük, doğuya doğru, Boğaz Vadisine kadar dalgalı bir arazi biçiminde uzanıyor. Batıda Ayvasıl ve Alımpınarı bulunduğu bitek topraklı ova yer alıyor. Bu ova, Pınarbaşı kaynağından Kayabaşı'na kadar dört km.lik bir genişlik gösteriyor.