Gergeme'deki manastırın tecrit odasının kitabesi

Bünyan’a sonradan katılan Gergeme köyü de Türklerin ve Rumların birlikte yaşadıkları köylerden biriydi.

Biz eskiden bir büyük yeşil burcun üzerinde süzülen Gergeme köyüne cılga yollardan gider gelirdik. Bu daracık yollara Bünyan’da “keçi yolu” derlerdi. Nasıl olursa o yollar çok kestirmeydi. Hemen gidip gelirdik. Gergeme köyü de irem bağlarının, bahçelerinin arasında tarihi bir yerdi.

 Bünyan Ulu Cami’nin büyük bir yükseltinin üzerinde kurulması gibi Gergeme’de de bir büyük yükseltinin üstünde Şammaspir Manastırı varmış. Babam, çok heybetli bir yapıydı ve sapasağlam da duruyordu, Nazmi Toker’in valiliği sırasında Bünyan’daki kiliseler ve manastır yıkıldı derdi. Hatta Kayaaltı’ndaki Rum Kilisesini ve Şammaspir Manastırını yıkmak bile çok zorlu bir iş olmuş. Günlerce kağnılarla taş taşıdık derdi.

Ermenilerin ise küçük bir şapeli vardı Demircioğlu sokakta…  O hala durur. Şu an ev görünümündedir. Elektrik santralının yanındadır. Önündeki çeşmeye çocukluğumuzda “papaz çeşmesi” derdik. Şimdi ufku dar insanlar adını “Şelale Çeşmesi” yapmışlar.

Bir gün Gergeme’den babamın da çok sevdiği Mahmut Çakıcı Ağabey aradı beni.

-Burhan, sen tarihe çok meraklısın. Sana bir fotoğraf vereceğim, oradaki yazıyı sen okutacaksın dedi.

Biraz konuşturdum Mahmut Ağabeyi, eldeki kitabe Şammaspir manastırının kitabesidir ve şu an bir evde o mermer, tersine çevrilmiş vaziyette mutfak masası olarak kullanılmaktadır. Fotoğrafı aldım, Erciyes Üniversitesinden Harun Güngör Hocamla görüşmeye gittim. Dinler Tarihi hocasıydı ve bana yardımcı olur diye düşündüm. Harun Hoca bana, “Sen bu yazıyı okursun” dedi. Hiç bilmediğim bir alfabe, nasıl okuyacaktım ki… Harun Hoca, ansiklopedilerde Yunan alfabesi var, oradan bak, oku dedi. Allah Allah…. Ben Rumca bilmem ki… Harun Hoca da bana, ben yazının Rumca olduğunu söylemedim ki sadece Yunan alfabesi olduğunu söyledim dedi.

Eve gidip hocanın dediklerini yaptım. Yunan alfabesini bulup harfleri Latin alfabesi ile değiştirdim ki bakın ortaya ne çıktı:

“Sene bin sekiz yüz doksan dokuzda

Yapılmıştır Manastır’da bu oda

Neftçi Abraham Ağa’nın hayratı

Peder zikrin daim etsin gayreti

Otur burada et duayı eda

Pederi Sabbas’a rahmetsin Hüda

Kayseri’den”

Hece ölçüsünün 11’li kalıbıyla yazılmış bu şiir manastırın 1899’da yapılan tecrit odasının kitabesiydi. Şair, adını yazmamış, sadece “Kayseri’den” diye bir not düşmüştü.

Bu kitabe sayesinde neler öğrendim neler… Biz manastıra “şammas” diyorduk. Pir sözü “şammas”a sonradan eklenmiş. Bizim “şammas” dediğimiz kişiye, kitabede “Sabbas” deniyordu. Demek ki Karamanlılar, Sabbas derken biz bu kelimeyi değiştirip şammas yapmıştık. Peki ya Sabbas kimdi? Sabbas, 439-532 yılları arasında yaşamış, Talas doğumlu Hıristiyan bir azizin adıydı. 

Hamidiye Köyüm Olsa, S.Burhanettin Akbaş, 2014