Ümmeti Hayr itmek isterse buyurdu lutf ile
Efdal-ül-A’mâl suky-ül-mâ’ Nebiyy-i Kâinat
Yapdı çeşme yazdı tarih Güherdârın Reşîd
İçsin ebnâ-yı din mâ işte budur âb-ı hayat
Hicri 1316 - Miladi 1898/1899
Not: Kitabe, Mehmet Emin Ertuğrul ve Seyit Burhanettin Akbaş hocalar tarafından bu şekilde bugünkü alfabeye aktarıldı; ancak işin erbabından her zaman görüş ve tekliflere açık olduklarını beyan ettiler. Allah onlardan ve katkı sunan herkesten razı olsun.
-----------------------------------
Bünyan Çipil Çeşme Kitâbesi
Ümmeti hayr itmek isterse buyurdı lutf ile
Efdalü'l-a’mâl sakyü'l-mâ’ Nebiyy-i kâ'inat
Yapdı çeşme yazdı târîh-i güherdârın Reşîd
İçsin ebnâ vezn-i mâ işte budur âb-ı hayât.
(Ümmeti hayr etmek isterse, kâinât Peygamberi (Hz. Muhammed) "Amellerin en hayırlısı/fazîletlisi, su sulamaktır/su getirip insanlara sunmaktır" diye buyurdu/söyledi.
Reşîd, bu çeşmeyi yaptı ve noktalı harflerden oluşan tarihini de yazdı:
İnsanlar içsin, işte suyun ölçüsü/tartısı(ölçülü su?), âb-ı hayât budur.)
Metin, manzum tarih olup kıt'a-i sagîre nazım şekli ve aruzun fâilâtün fâilâtün fâilâtün fâilün kalıbıyla yazılmıştır. Tarih kısmı, son mısradaki "noktalı" harflerden oluşur. Rakamla da gösterildiği üzere 1316 Hicrî, 1898-99 Mîlâdî tarihine denk gelen kısımda küçük bir kusur olabileceğini düşünüyoruz. "Ebnâ vezn-i mâ" şeklinde vezin gereği okuduğumuz kısım, "ebnâ vü zen" şeklinde de okunabilir ki, "çocuklar ve kadınlar" anlamını taşır, fakat vezne göre de ciddi bir kusur taşır. Çeşme, şâyet kadınlar ve çocukların kullanımına uygun olarak inşâ edilmişse bu okunuş, doğru olabilir, fakat veznin bu tür şiirlerde aslâ göz ardı edilmediğini de düşününce ihtiyat kaydımız daha da önem taşıyor. İnsanların kullanımı için getirilen suların, uzun ölçüler, tartımlar, vezinler, hatta su terâzileri yoluyla getirildiğini de hesaba katınca vezn-i mâ okunuşunun farklı anlam ve yorumları da tabiî ki mümkündür.
Anlaşıldığı kadarıyla, çeşmeyi yaptıran da tarih manzumesini kaleme alan da Reşîd'dir. Hakkında bilgisi olan ahbâbın malumatına muhtâc u muntazırız.
Allâhu a'lem bi's-savâb... (Her şeyi doğrusuyla en iyi bilen ancak Allah'tır.)
Hürmetle...
Prof.Dr.Atabey KILIÇ
Yorumlar
Yorum Gönder
Lütfen görüş ve düşüncelerinizi buraya yazınız.