BANDIRMA VAPURU’NUN KAPTANI ZİNCİDERELİ İSMAİL HAKKI DURUSU İDİ
S.Burhanettin AKBAŞ
19 Mayıs…
Bir milletin kaderinin değiştiği tarih…
Ve o tarihi yolculuğun görünmeyen kahramanlarından biri de, İsmail Hakkı Durusu idi.
Türk milletinin bağımsızlık meşalesini yakan o büyük yolculukta, Mustafa Kemal Atatürk’ü Samsun’a ulaştıran Bandırma Vapuru’nun kaptanı bir Kayseriliydi.
Hem de Kayseri’nin kadim yerleşimlerinden biri olan Zincidere’den…
19 MAYIS’A GİDEN YOL
16 Mayıs 1919 günü İstanbul’dan hareket eden Bandırma Vapuru, düşman işgali altındaki bir başkentten, bağımsızlığa yürüyen bir milletin umudunu taşıyordu.
Mustafa Kemal Paşa’nın, Bandırma Vapuru İstanbul’dan ayrılırken söylediği şu sözler, aslında Milli Mücadele’nin ruhunu özetliyordu:
“Biz Anadolu’ya ne silah ne cephane götürüyoruz; biz ideali ve imanı götürüyoruz.”
Karadeniz’in azgın dalgaları arasında ilerleyen gemi; İnebolu ve Sinop’a uğrayarak 19 Mayıs 1919 sabahı Samsun’a ulaştı.
O vapurun dümeninde ise Kayserili bir kaptan vardı:
ZİNCİDERELİ KAPTAN İSMAİL HAKKI DURUSU
İsmail Hakkı Durusu, hicri 1287 yılında (1871) Kayseri Zincidere’de dünyaya geldi.
Posluoğlu ailesine mensup olan İsmail Hakkı Kaptan’ın babası Hacı Ahmet de bir denizciydi.
Aile, Zincidere’nin İslam Mahallesi’nde yaşamaktaydı.
1891 yılında Heybeliada’daki Tüccar Kaptan Mektebi’nden mezun olan İsmail Hakkı Durusu, denizcilik hayatına “Kayseri Vapuru”nda stajyer kaptan olarak başladı. Yıllar içerisinde farklı gemilerde görev yaptıktan sonra, 1 Mayıs 1919 tarihinde Bandırma Vapuru kaptanlığına getirildi.
Ve sadece birkaç gün sonra, tarihin akışını değiştirecek yolculuğun kaptanı oldu.
BANDIRMA VAPURU’NDAKİ TARİHİ YOLCULUK
İsmail Hakkı Durusu’nun yıllar sonra anlattığı hatıratlar, o yolculuğun ne kadar zor şartlarda gerçekleştiğini ortaya koymaktadır.
Karadeniz’deki şiddetli fırtınaya rağmen yolculuğun durdurulmadığını anlatan kaptan, Mustafa Kemal Paşa’nın yol boyunca büyük bir metanet içerisinde olduğunu ifade eder.
Bandırma Vapuru, eski bir gemiydi; ancak bazı tarih anlatılarında geçtiği gibi “pusulasız” değildi. İsmail Hakkı Durusu bu yanlış bilgileri yıllarca düzeltmeye çalışmış, gemide birden fazla pusula bulunduğunu özellikle belirtmiştir.
Ayrıca Karadeniz’e ilk kez açıldığı yönündeki iddiaların da doğru olmadığını, yıllarca Karadeniz seferleri yaptığını ailesi ve yakınları defalarca ifade etmiştir.
ATATÜRK ONU HİÇ UNUTMADI
Mustafa Kemal Atatürk, Samsun yolculuğunun kaptanı İsmail Hakkı Bey’i yıllar sonra Dolmabahçe Sarayı’na davet etti.
Ancak İsmail Hakkı Durusu, bu hizmetine karşılık bir menfaat beklediği düşünülmesinden çekindiği için ilk davete katılmadı. İkinci davete ise sağlık sorunları sebebiyle gidemedi.
Denizcilik camiasında “Efendi Kaptan” lakabıyla anılan İsmail Hakkı Durusu; mütevazı, sessiz ve vakur kişiliğiyle tanınıyordu.
Sigara içmez, kahvehaneye gitmez, kendisini anlatmaktan hoşlanmazdı.
Hayatının son dönemlerini Kasımpaşa’daki ahşap evinde çiçekler ve kanaryalarıyla geçirdi.
1940 yılında vefat etti ve Feriköy Mezarlığı’na defnedildi.
KAYSERİ, BU İSMİ HATIRLAYACAK MI?
Türkiye’de birçok gazete yıllar boyunca İsmail Hakkı Durusu’nun hikâyesini gündeme taşıdı.
Hatta adına şehir hatları vapuru dahi verildi.
Peki Kayseri ne yaptı?
Zincidere’den çıkan ve Türk tarihinin en önemli yolculuklarından birinin kaptanlığını yapan bu isim için bugüne kadar yeterli bir vefa gösterildi mi?
Bir caddeye…
Bir okula…
Bir müzeye…
Bir anıta…
Adı verildi mi?
19 Mayıs 1919’da Samsun’a çıkan sadece bir vapur değildi.
Bir milletin yeniden dirilişiydi.
Ve o vapurun dümeninde, Kayseri’nin yetiştirdiği mütevazı bir denizci vardı:
Zincidereli İsmail Hakkı Durusu…
Yorumlar
Yorum Gönder
Lütfen görüş ve düşüncelerinizi buraya yazınız.