Sessiz Gücü*
*Yıl 1375.* Maraş’ın dağlarında, at sırtında ilerleyen bir kadın alayı var.
Kimi sırtında ok taşıyor, kimi yaralıları tedavi ediyor. Kimi ise dua
ediyor, sessizce. Bunlar sıradan kadınlar değil. Bunlar, *Bâciyân-ı
Rûm*’un izinden giden *Dulkadiroğulları’nın bacıları*. Onlar ne sadece
savaşçı, ne sadece anne. Onlar, Anadolu’nun ruhunu taşıyan
kadınlardır.
---
*📜 Tarihî Arka Plan: Bacı Olmak Ne Demekti?*
“Bacı” kelimesi, sadece “kız kardeş” demek değildi.
13. yüzyılda Anadolu’da, Ahîlik teşkilatının bir parçası olarak doğan
*Bâciyân-ı Rûm*, kadınların sosyal, ekonomik ve hatta askerî alanda
örgütlendiği bir yapının adıdır.
- *Hacı Bektaş-ı Velî’nin* manevi önderliğinde
- *Ahî Evran’ın* teşkilat modelinde
- Kadınlar, üretime, eğitime ve gerektiğinde savunmaya katıldılar
Dulkadiroğulları Beyliği döneminde bu yapı, *milis güç* olarak da
görev aldı. Fransız seyyah Bertrandon de la Broquière, Anadolu’da
kadınlardan oluşan bir Türkmen birliğini gördüğünü yazdı. Bu,
Bâciyân’ın sadece manevi değil, *fiilî bir güç* olduğunu gösterir.
---
*🧕 Bacıların Günümüzdeki Yankısı:
Maraş’ta Bir Dernek*
2020’lerde Maraş’ta kurulan “ *Bacıyan Kadın Dayanışma Derneği*”,
adını bu tarihî mirastan alıyor.
- Kadınlara meslek edindirme kursları
- Şiddet mağdurlarına psikolojik destek
- Kültürel miras çalışmaları
- Genç kızlara tarih bilinci kazandırmaDernek başkanı, bir röportajda şöyle diyor:
> “Biz, Bâciyân-ı Rûm’un torunlarıyız. Onlar at sırtında mücadele etti,
biz masa başında. Ama ruh aynı.”
---
*🔍 Delillerle Mirasın İzini Sürmek*
- *Âşıkpaşazâde’nin Tevârîh-i Âl-i Osman* adlı eserinde Bâciyân-ı Rûm
açıkça zikredilir
- *Bertrandon de la Broquière’nin seyahatnamesi*, Dulkadiroğulları
dönemindeki kadın milis gücünü anlatır
- *Maraş’ta Bacıyan ismiyle kurulan STK’lar*, bu mirasın günümüzdeki
yansımasıdır
- *Kadınların sosyal alandaki rolü*, tarihî sürekliliğin en güçlü delilidir
---
*🌱 Sonuç: Bacı Olmak, Sadece Geçmişe Ait Değil*
Bugün bir kadın, Maraş’ta bir dernekte gönüllü çalışıyorsa…
Bir genç kız, tarih kulübünde Bâciyân-ı Rûm’u anlatıyorsa…
Bir anne, kızına “bacı olmak, güçlü olmaktır” diyorsa…
Bu miras yaşıyor demektir.
Bâciyân-ı Rûm, sadece bir tarih kitabında değil;
Bir çeyiz sandığında, bir okul sırasında, bir dernek çatısında hâlâ
bizimle.
---
Mehmet dulkadir
Araştırmacı yazar
Yorumlar
Yorum Gönder
Lütfen görüş ve düşüncelerinizi buraya yazınız.