Bünyan’a Türklerin kesin olarak hangi tarihlerde geldiği bilinmemektedir. Ancak, gerek Kayseri’de, gerekse Bünyan’da Kuman (Kıpçak), Hazar, Saka ve Uz Türklerini gösteren yer adları 1071 yılından çok daha önceleri bu bölgeye Türklerin yerleştiğini göstermektedir. Bu yer adları şöyle değerlendirilebilir: Hazarsah (Bünyan’da köy adı), Kumanlı (Kayseri’de köy), Kuman (Kıpçak), Sıvgın (Bünyan’da da köy adı), Saka, Ekrek (Bünyan’da köy adı), Saka ve Uz, İsbidun (Issı - budun: Kayseri’de köy), Uz, Tortin (Bünyan’da mevki adı) Kazak, Elos (Bünyan’da mevki adı - El - Uz), Uz ve sonu (sun - sın) ile biten köy adları: Kayseri’de Tavlusun, Mancusun, Mancusun, Talas’ta; Bünyan’da Meysun Mezrası gibi.
Kayseri bölgesi 1050 yıllarından başlayarak Oğuz Türklerinin saldırısına maruz kalmaya başladı. 1067 yılında Afşin Bey adlı Türk komutanı bu bölgeyi ele geçirdi. 1071 Malazgirt Zaferinden sonra, 1086 yılında Melik Danişmend Gazi, Kayseri’yi fethedip Danişmendli Beyliğine başşehir yapınca kendisine Melik unvanı verilmiştir.
Bu tarihlerde Kayseri bölgesine Türkistan ve Buhara’dan gelen Müslüman Türkler yerleşmişler, o tarihe kadar konuşulan Rum dilinin yerine, Peçli Türkçesi diye de tabir olunan Uygurca’yı bölgenin dili haline getirmişlerdir. Tarihi kaynaklara göre, Bünyan’a yerleşenler “Taife-i Yörükân” olarak isimlendirilen “Sarımsaklı Türkmenleri”dir. Sarımsaklı Türkmenleri “Korama” adı verilen Hristiyan yerleşim yerinin karşısına kendi obalarını kurmuşlar ve buraya Sarımsaklı adını vermişlerdir. Keza ilçeden doğan suyun adı da Sarımsaklı’dır.
Sarımsaklı obasının tarihi kaynaklar Yörük taifesinden göstermektedir. Sarımsaklı Yörüklerinin ülkemizde bulundukları yerler şöyledir:
1- Kayseriyye Sancağı.
2- Kayseriyye Sancağı Kıtmar Kazası.
3- Canik Sancağı Samsun Kazası.
4- Paşa Sancağı Siroz Kazası.
Kayseri ve çevresi 1162 yılında II. Kılıçarslan tarafından tekrar Selçuklu hakimiyeti altına alınmıştır. Bünyan’da bulunan tarihi eserlerin tamamına yakını Selçuklu eseridir. Büyük Bürüngüz köyündeki Alaaddin Devle Camii, Daniş Ali Bey Camii, Sultanhanı, Bünyan Ulu Camii, Karatay Hanı vb.
Selçukluların Kösedağ Savaşı (1243) yenilgisinden sonra İlhanlı hakimiyetini kabul etmişlerdir. Anadolu’yu İlhanlı valileri yönetmişlerdir. İlhanlı valilerinden Emir Zahireddin Mahmud H. 729 (M. 1329) yılında görevine başlamış, bundan dört yıl sonra ise H. 734 (M. 1333) yılında Bünyan’a yaptırdığı camii tamamlanmıştır. Tac-ı Kızıl oğlu Emir Zahireddin Mahmud, valiliğinin son yılında iken Bünyan Ulu Camii de tamamlanmış bulunuyordu. Bu zatın valiliği dört yıl sürmüştür. Kayseri’de Tac-ı Kızıl isimli bir mahallenin bu devirde kurulduğu, İlhanlılar devrinde bir kısım Uygur Türkü’nün Kayseri’ye yerleştirilmiş olduğunu göstermektedir. Bu camii bir ipucu kabul ederek Bünyan’da da Uygur Türkleri’nin yerleşmiş olabileceği düşünülmektedir. Emir Mahmud’un babası Esen Kutlu da Anadolu valiliği yapmış, Uygur Türklerinden bir emirdir. Bu zatın ömrünün sonunu Kayseri taraflarında bir yerde geçirdiği ve burada vefat ettiği bilinmektedir.
Yorumlar
Yorum Gönder
Lütfen görüş ve düşüncelerinizi buraya yazınız.